Útflutningur av fiskavørum

Myndin omanfyri vísir samlaðu árligu útflutningsvirðini av fiskavørum í krónum frá 1993 til 2025. Útflutningurin fyri fiskavørurnar er býttur í fýra bólkar:

·      Toskur, hýsa og upsi

·      Makrelur, sild og svartkjaftur

·      Laksur og síl

·      Aðrar fiskavørur

‘Aðrar fiskavørur’ umboða samlaða útflutningsvirðið fyri øll hini fiskasløgini.

Tá ið hugt verður at útflutninginum í virði, sæst týðiliga, at bólkurin ‘Laksur og síl’ hevur havt størsta vøksturin seinnu árini. Eftir nøkur rak ár aftaná ILA-kreppuna fyrst í 00-árunum, hevur støðugt gingið framá, og hetta sæst aftur á útflutningsvirðinum. Í 2025 var útflutningsvirðið heili 6,2 milliardir krónur, sum er methøgt. Útflutningsvirðið er vaksið við rúkandi ferð síðani 2007, tá virðið var 595 milliónir krónur. Í 2014 var hetta útflutningsvirðið fimmfaldað og í 2025 nærum tíggjufaldað. Nøkur munandi fall hava tó verið í útflutningsvirðinum, serliga í 2018 og 2020, tá virðið minkaði við ávikavist 14% og 16,4%, men hesi fallini hava verið lutfalsliga nógv minni enn hækkingarnar í tíðarskeiðnum. Árini eftir 2020 eru virðini vaksin sera nógv.

Útflutningsvirðið av ‘Makrelur, sild og svartkjaftur’ er eisini økt nógv síðani 2009, tá Føroyar ásettu sær sínar egnu makrelkvotur. Vøksturin í útflutningsvirðinum síðani 2010 hevur verið omanfyri 1 milliard krónur. Stór fall hava eisini verið í útflutningvirðinum; í 2018 tá virðið minkaði við 469 milliónum, og í 2020 tá útflutningurin fall við 115 milliónum krónum. Útflutningsvirðið fyri makrel, sild og svartkjaft øktiskt tó aftur við 173 milliónum í 2021 til 1,92 milliardir krónur. Í 2022 og 2023 minkaði útflutningurin aftur, men síðani er virðið hækkað. Í 2024 var virðið 1,95 milliardur krónur og í 2025 er tað 2,7 milliardur krónur, sum er ein øking á 39%. Ongantíð áður hava virðini av hesum fiskasløgum verið so høg.

Útflutningsvirðið fyri ‘Toskur, hýsa og upsi’ hevur flestu árini ligið rímiliga støðugt millum umleið 1 og 1,5 millardir krónur síðani mitt í 90-árunum. Seinastu árini hevur virðið sveiggjað lutfalsliga nógv. Í 2019 vaks útflutningsvirðið við 313 milliónum uppá 1,6 milliardir, sum svaraði til eina øking á 24%, men árið eftir fall virðið aftur við 360 milliónum. Líknandi broytingar hendu í 2022 og 2023 tá útflutningurin fyrst vaks við knøppum 400 milliónum, svarandi til 31%, og síðani fall aftur við smáum 300 milliónum. Frá 2024 til 2025 eru virðini vaksin frá 1,5 milliardum krónum til 2,1 milliardur kronur og er hetta ein øking á 40%. 2025 er nú árið við tí hægsta útflutningsvirðinum nakrantíð fyri hesi fiskasløgini. Áðrenn var 2002 árið, við tí hægsta útflutningsvirðinum síðani 1993, og tá varð útflutt fyri 1,86 milliardir krónur.

Útflutningsvirðið av øðrum fiskavørum vaks nógv í árunum frá 2021 til 2023, og í 2023 varð útflutningurin 3,3 milliardir, sum er tann hægsti nakrantíð fyri hesar fiskavørur. Í 2024 minkaði útflutningurin við einari milliard niður á 2 milliardir krónur og í 2025 eru virðini aftur minkaði við 184 milliónum. Stóru broytingarnar seinastu árini stava serliga frá stórum útsvingum í útflutninginum av fiskamjøli, lýsi og lodnu. Frá 2021 til 2023 var útflutningsvirðið av lodnu høgt, samanborið við 2020, 2024 og 2025, tá føroyingar onga ella lítla lodnukvotu høvdu. Nøgdirnar av fiskamjøli og lýsi øktust nógv frá 2021 til 2023, og prísurin var høgur fyri hesar vørurnar í 2022 og 2023. Grundin til útflutningsvirðið av hesum vørum er minkað í 2025 er bæði tí útflutningsnøgdirnar eru minkaðar, og tí prísurin fyri fóður, fiskamjøl og lýsi er fallin.